16 ژوئن 2023 - یک تیم تحقیقاتی به رهبری محققان دانشگاه بریستول در انگلیس، روش جدیدی را برای کاهش سرعت پیشرفت بیماری کلیوی کشف کردند. به گفته مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری های ایالات متحده(CDC)، بیماری کلیوی یک نفر از هر 3 فرد بزرگسال مبتلا به دیابت را تحت تاثیر قرار می دهد. آنها با همکاری دانشمندان دانشگاه باری آلدو مورو در ایتالیا، و دانشگاه گرونینگن در هلند و محققان مرکز پزشکی جنوب غربی دانشگاه تگزاس، درمانی را ابداع کردند که شامل دارویی است که در اصل برای کنترل فشار خون بالا طراحی شده بود.

این دارو که اسپیرونولاکتون نام دارد و با نام های تجاری Aldactone و CaroSpir در آمریکا عرضه می شود. این دارو اساسا، یک دیورتیک یا قرص آب است که از جذب نمک بیش از حد در بدن جلوگیری می کند، که به نوبه خود از کاهش بیش از حد سطح پتاسیم جلوگیری می نماید. به همین دلیل یکی از کاربردهای آن برای پیشگیری یا درمان هیپوکالمی یا سطوح پایین پتاسیم خون است. اسپیرونولاکتون، همچنین برای درمان سایر بیماری ها مانند نارسایی قلبی استفاده می شود، اما بیشتر به عنوان داروی کمکی در درمان فشار خون بالا تجویز می شود.

اثر محافظتی اسپیرونولاکتون بر کلیه ها

تیم تحقیقاتی دانشگاه بریستول این مطالعه را برای کشف مکانیسم عملکرد اسپیرونولاکتون در جلوگیری از آسیب کلیه طراحی کردند.  آنها نمونه برداری از کلیه های بیماران را در مراکزی در بریستول و باری در ایتالیا، انجام دادند. آنها کشف کردند که اسپیرونولاکتون اثر محافظتی بر رگ های خونی در کلیه ها دارد و این اثر به کاهش نشت پروتئین به ادرار کمک می کند. این اثر محافظتی به این دلیل است که این دارو قادر به حفظ گلیکوکالیکس است، که لایه‌ای از قندها، پروتئین‌ها و لیپیدها است که پوششی ژل مانند را بر روی سلول‌های بدن انسان ایجاد می کند. محققان همچنین دریافتند که اسپیرونولاکتون فعالیت آنزیمی به نام متالوپروتئازهای ماتریکس را کاهش می دهد. اگرچه این آنزیم ها عملکرد مفیدی در بدن دارند، اما در این مورد، لایه گلیکوکالیکس را مختل می کنند.

نویسنده ارشد این مقاله، پرفسور متیو باتلر، مشاور ارشد و دانشمند بالینی MRC در دانشکده پزشکی بریستول، گفت: این مطالعه برای ما واقعا هیجان انگیز است زیرا تایید می کند که مسدود کردن گیرنده های مینرالوکورتیکوئید با استفاده از اسپیرونولاکتون، عملکرد کلیه را با تاثیر بر گلیکوکالیکس، حفظ می کند.

مرحله بعدی تحقیق، بررسی درمان دارویی خواهد بود. دکتر باتلر توضیح داد که گام‌های بعدی ما بررسی مجدد داروهایی است که آنزیم‌های متالوپروتئازهای ماتریکس[MMPs] را هدف قرار می‌دهند تا ببینیم آیا می‌توانند برای بیماران مبتلا به بیماری کلیوی مفید باشند و از عوارض جانبی دردسرساز مرتبط با مسدودکننده‌های گیرنده مینرالوکورتیکوئید جلوگیری کنند. اگر با استفاده از این داروهای خاص تر، همان سطح محافظت را مشاهده کنیم، بیماران مزایای قابل توجهی را دریافت خواهند کرد و در عین حال از خطرات مرتبط با سطح بالای پتاسیم خون اجتناب می کنیم. گروه ما در حال حاضر با داروی امیدوارکننده دیگری کار می کند که داروی رایجی است اما برای درمان بیماری کلیوی استفاده نمی شود. ما قبلاً تأیید کرده‌ بودیم که این دارو آسیب گلیکوکالیکس را بسیار مستقیم‌ تر از اسپیرونولاکتون هدف قرار می‌دهد و می‌دانیم که برای استفاده طولانی مدت در بیماران بی‌ خطر است. اگر بتوانیم تأیید کنیم که این دارو به اندازه مهارMR  در مدل‌های آزمایشگاهی ما مؤثر است، امیدواریم در آینده نزدیک به سمت آزمایش‌های بالینی حرکت کنیم. مزیت استفاده از داروهایی که در حال حاضر استفاده می‌شوند، این است که می‌توانیم تغییراتی را در عملکرد بالینی مشاهده کنیم که می‌تواند مراقبت از بیماران را در عرض پنج سال به طور چشمگیری بهبود بخشد.

این مطالعه توسط  انجمن دیابت بریتانیا، یک موسسه خیریه متخصص مراقبت های بهداشتی و تحقیقاتی بریتانیا، تامین مالی شد.پرفسور Faye Rile، مدیر ارتباطات تحقیقاتی این انجمن، در مورد این مطالعه جدید اظهار داشت: آسیب کلیوی، یک عارضه شایع برای افراد مبتلا به دیابت است. اگر به اندازه کافی زود تشخیص داده شود، می توان با درمان سرعت آن را کاهش داد، اما پس از پیشرفت، گزینه ها محدود می شوند. با کنار هم قرار دادن دقیق نحوه عملکرد یک داروی موجود برای کاهش آسیب کلیه، این تحقیق به ما بینشی در مورد روش های موثرتر برای توقف آسیب کلیه و جلوگیری از نارسایی کلیه می دهد. ما مشتاقانه منتظر تحقیقات بیشتر برای استفاده از این پتانسیل و کمک به افراد مبتلا به دیابت برای زندگی خوب و طولانی‌تر هستیم.

نتایج این تحقیق در ژورنال JCI Insight منتشر شد.

منبع:

https://www.diabetesselfmanagement.com/news-research/2023/06/16/new-way-to-slow-progression-of-kidney-disease/